MENÜ

Depresyondan Korunma Yolları

83 defa okunduYorumlanmadı, kategorisinde, tarihinde yayınlandı
Depresyondan Korunma Yolları

Depresyondan Korunma Yolları

En sık karşılaşılan psikiyatrik hastalıklardan olan depresyona yakalanma şansımız yaşam boyunca %17’ dir. Depresyonlu hastaların üçte birinde hastalık 2 yıldan daha uzun sürer. İki kez majör depresif bozukluk geçirenlerin yeniden hastalanma olasılıkları %60-90 iken, üçüncü ataktan sonra olasılık %95’ i bulur. Depresyonun bu özelliklerinden dolayı depresyonda koruyucu tedavi ve depresyondan korunma halk sağlığı açısından büyük önem taşır.

Depresyonun yol açtığı fiziksel ve sosyal işlev kaybı, yatarak geçirilen hastalık süresi, diyabet, KOAH, hipertansiyon, kalp hastalıkları gibi kronik hastalıklardan çok daha fazladır. Bunlardan dolayı depresyonda koruyucu tedavi önemli bir sağlık gereksinimidir. Depresyondan korunma yollarının öğretilmesi ve depresyonun yinelemesini önlemek birinci öncelik olmalıdır.

Aşağıdaki durumlarda koruyucu tedaviye geçilmesi tüm psikiyatristlerce benimsenmiştir.

Geçirilen atak sayısı depresyonda koruyucu tedaviye geçmek için en önemli kriterdir. Üç depresyon dönemi geçiren kişinin 6 ay içinde yeni bir depresyon geçirme olasılığı %95’ tir.
Son iki yılda iki depresyon dönemi geçirenler,
Erken yaşta depresyon geçirenler,
İlk depresyon dönemini 60 yaştan sonra yaşayanlar,
Psikotik ya da çok şiddetli depresyon geçirenler,
Depresyon dönemleri arası çok kısa olanlar,
Depresyon atakları uzun sürenler,
Ailesinde duygu durum bozukluğu bulunanlar,
Anksiyete bozukluğu ve madde kötüye kullanımı bulunan depresyon vakaları,
Tedaviye yetersiz iyileşme yanıtı gösteren vakalar, koruyucu tedaviye alınmalıdır.
Yakın takip, psikoeğitim, antidepresan ilaç tedavisi ve psikoterapi, koruyucu tedavide ve depresyondan korunmada ana unsurlardır.

Hastalığın seyri, tedavi seçenekleri, ilaç etki ve yan etkileri, depresyon işaretlerinin izlenmesi, hasta ve hasta yakınlarının eğitimini gerektirir. Psikiyatrist, aile ve hasta yakınlarının eğitimini gerektirir. Psikiyatrist, aile ve hasta arasındaki terapötik işbirliği depresyon tedavisi ve depresyondan korunmada ilk basamak olacaktır.

Koruyucu tedavide ilaç kullanım prensibi, hastanın akut dönem depresyon tedavisinde yanıt verdiği antidepresanı, mümkün olduğunca aynı dozda kullanmaktır. Doz düşürüldüğünde sıklıkla yineleme artar. Maksimum etkiyi yapan minimum doz ve düşük yan etki profiline sahip antidepresan seçimi psikiyatrinin temel ilkelerindendir.

Bazı vakalarda ayda 1-2 EKT ile koruyucu tedavi önerenler vardır. Transkraniyal Manyetik Rezonans uygulamaları da depresyon tedavisinde uygulanabilmektedir.

Depresyonda tedavi ve koruyucu tedavide psikoterapinin de büyük faydası olmaktadır. İlaçla birlikte ya da tek başına bilişsel davranışçı terapi depresyonda etkili bir psikoterapi yöntemidir. Bilişsel davranışçı terapi depresyon tedavisinde etkili bir yöntem olmanın yanısıra depresyonun önlenmesinde de faydalı olmaktadır. Kişiler arası psikoterapi de ilaç almayı reddeden ya da hamilelik nedeniyle ilaç kullanamayan hastalarda sıklıkla tercih edilir.

Ergenlerdeki depresyon tedavisi prensipleri de erişkinlerle aynıdır.

Depresyon yinelendiğinde ya da tedaviye rağmen kötüye gittiğinde, ilaç kullanımı, ilaç etkileşimleri, hastanın tedaviye uyumsuzluğu, hâlihazırdaki önemli yaşam olayları, tanıda değişiklik olasılığı gözden kaçırılmamalıdır.

Beş yıl içinde bir atak geçirmiş, dönemler arasında tam iyileşme olmayan depresyon hastalarına 3 yıllık koruyucu tedavi rutin olarak uygulanmaktadır. Daha riskli vakalarda 5 yıl veya daha uzun tedaviler önerilir. İkiden fazla ilaç kesme girişimini takiben 1 yıl içinde depresyonu tekrarlayan vakalar yaşam boyu koruyucu tedaviye alınabilir.

Koruyucu tedavinin kişiye özel olması gerektiğini savunan birçok psikiyatrist de mevcuttur. Bu psikiyatristler depresyonun önlenmesinde bireysel özellikleri öne çıkarırlar.

Depresyon tedavisi kesilirken hasta yineleme, geri tepme ve çekilme belirtileri hakkında bilgilendirilmeli, kesim 4 ila 6 aylık bir süreye yayılmalıdır. İlaç kesimini izleyen ilk 6 ay depresyonun yinelenmesi yönünden en riskli dönem olup, yakın takip gerekir.

Psikoterapist ve Psikiyatrist Emine Filiz Uluhan

Terapi Merkezi Antalya, 2015.

Yorum Yaz